Gayrinakdi

GAYRİNAKDİ KREDİLER
Ticari bir iş ya da taahhüdün banka tarafından garanti edilmesi ya da işin veya taahhüdün yerine getirilmesine bankanın kefil olmasıdır.

Teminat Mektupları:
Bankaların, - Yurtiçinde ve yurtdışında bulunan gerçek ve tüzel kişiler lehine,- Bir malın teslimi, bir işin yapılması ya da bir borcun ödenmesi gibi konularda muhatap kuruluşlara hitaben verdikleri,- Söz konusu taahüdün yerine getirilmemesi durumunda, mektup bedelinin kayıtsız şartsız ödenmesi yükümlülüğünü içeren garanti belgelerine teminat mektubu denir. Bu ilişkide, lehine kredi açılan tarafa lehtar, teminat mektubunun garantiye aldığı tarafa ise muhatap denir. Teminat mektupları, bir kefalet değil garanti sözleşmesidir ve lehtar ile muhatap arasındaki ilişkiye bağlı olmaksızın bankanın ödeme taahüdünü içerir.

Garanti Mektupları: 
Hukuki açıdan teminat mektupları ile aynı türden belgeler olmakla birlikte, genelde yabancı para birimleri üzerinden düzenlenir. Bunun da nedeni, muhatabın (garanti mektubu isteyen tarafın) yurtdışında bir firma olması ya da yapılan işin uluslararası niteliğinden dolayı mektubun YP üzerinden talep edilmesidir. İki çeşidi vardır: - Harici Garanti: yurtdışında iş yapan bir müşteri lehine (lehtar), yurtdışındaki bir muhataba hitaben düzenlenen garanti mektubudur.- Kantrgaranti: yurtdışındaki muhatap firma, KKTC’ de tanımadığı bir bankanın mektubuna güvenmek yerine, kendi ülkesindeki bir bankadan garanti mektubu verilmesini isteyebilir. Ancak yurtdışındaki banka da lehtarı tanımadığı için böyle bir mektup düzenlemek istemeyebilir. Bu durumda KKTC’ deki banka, ilgili ülkede bulunan bankaya söz konusu işi taahhüt eden bir garanti mektubu verir. Yurtdışındaki bankada bu mektuba dayanarak kendi ülkesindeki muhataba garanti mektubu düzenler. Bu işleyişe kontrgaranti (garanti karşılığı garanti) denir. Çalışma izinleri için: Ayrıca, KKTC’ye çalıştırılmak üzere getirilen yabancı uyruklu işçilerin ön izinlerinin ve çalışma izinlerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çıkarılabilmesi için garanti mektubu verilmektedir.

Akreditif: 
Belirli koşulların yerine getirilmesine bağlı bir ödeme taahhüdüdür. Akreditifler, iki ayrı ülkedeki birbirinin mali durumunu bilmeyen ve ticari ahlakını tanımayan iki firmanın alış verişlerinde kolaylık sağlar. Tarafların, aralarında yaptıkları sözleşmenin şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle zarar görmelerini önlemek amacı güder. Taraflar: - Amir (ithalatçı) - lehtar (ihracatçı)- Amir banka (ithalatçının bankası) - lehtar/muhabir banka Bankalar, tüm işlemlerin uygunluğunubelgeler üzerinden takip ve kontrolederler. Bankalar belgelerin sözleşmeye uygunluğunu kontrol etmekle yükümlüdür. Örneğin bir malın niteliğini gösteren belge (vesika), akreditif koşullarına uygun ise, ancak daha sonra malda farklılıklar tespit edilirse, bu farklılıklardan bankalar sorumlu olmayacaktır. İşleyişi şöyledir: - İhracatçı ve ithalatçı ödemeye ilişkin satış sözleşmesi yapar,- İthalatçı, amir bankaya ihracatçı lehine akreditif açması için talimat verir. Amir banka ithalatçının kredi değerliliğini ölçer ve akreditif tutarı kadar gayrinakdi kredi tesis eder. Amir banka, ihracatçının ülkesindeki muhabir (lehtar) bankaya akreditifi açar, yani küşat mektubunu gönderir.- Muhabir banka, ihracatçıya akreditifi ihbar eder.- Ihracatçı akreditif koşullarına uygun olarak malı yükler ve mallara ilişkin vesaiki bankasına teslim eder.- Muhabir banka, akreditif koşullarına uygun vesaike karşılıkihracatçıya ödeme yapar ve vesaiki amir bankaya gönderir.- Amir banka, ithalatçısından mal bedelini tahsil eder ve vesaiki ithalatçıya teslim eder.- Vesaiki alan ithalatçı, malları gümrükten çeker. Vadeli akreditiflerin ödenmesi, mallar gümrükten çekildikten sonra ve akreditifte belirtilen vadede yapılır.